ELEKTRIT
Powrót do strony głównej

 

                            

 

     Po zajęciu Wilna przez ZSRR,  w październiku 1939 r. nastąpiła  pospieszna "ewakuacja" zakładów wraz
z personelem /ok. 200 osób/, maszynami, materiałami i gotowymi odbiornikami /ok. 20 tys. szt./ do Mińska na Białorusi. Pośpiech był konieczny z uwagi mające nastąpić przekazanie części Wileńszczyzny, wraz z Wilnem - Litwie.
W Mińsku na terenie zakładów stolarskich przed Polakami postawiono zadanie uruchomienia produkcję radioodbiorników nie gorszych od Elektrit-a. Grupa inżynierów wileńskich została przyjęta na Kremlu przez Nikitę Chruszczowa i A. Andriejewa i otrzymała tutaj znaczne pełnomocnictwa. Następnie rozjechali się po Związku Radzieckim w poszukiwaniu producentów i dostawców materiałów oraz podzespołów. W ZSRR brak było magnesów Alnico oraz dobrej licy np. 20-krotnej, jednak i to udało się zdobyć w jednym z leningradzkich zakładów czy instytucie. Nową aparaturę kontrolno-pomiarową Siemens-a otrzymali dopiero w kwietniu 1941 roku. W epoce centralnego sterowania gospodarką, najlepszym "pełnomocnictwem" w Moskwie i Leningradzie okazały się "ewakuowane" z Wilna odbiorniki Elektrit, które odróżniały się zasadniczo od rodzimej produkcji branży radiowej.
Udało się to osiągnąć już w 1940 r. wykorzystując przywiezione z Wilna wyroby i materiały a także lampy  wytwarzane w ZSRR na licencji amerykańskiej. Był to oczywiście konglomerat elementów polsko-rosyjskich.
Pierwszym seryjnym aparatem był - КИМ /Коммунистический Интернационал Молодежи/ Модель 1941, montowany wg wileńskiego odbiornika "Regent". Kolejnym był - ПИОНЕР/PIONIER /zbieżność nazwy z późniejszym modelem z Dzierżoniowa nie była przypadkowa/. Był to także zmontowany tutaj i tylko nieco zmodyfikowany wileński „Herold”. Dokładnie, w ten sam sposób powstał kolejny radziecki model - „МАРШАЛ”, patrz wileński „Komandor”.
Do wybuchu wojny niemiecko - radzieckiej w czerwcu 1941 r. wyprodukowano tutaj kilka modeli w ogólnej liczbie
ok. 13.500 szt. odbiorników. Już wtedy nowa fabryka otrzymała imię Wiaczesława Mołotowa /współautora pamiętnego dla Polaków paktu/.
W 1941 r. zakład zostaje zniszczony przez Niemców a następnie odbudowany i produkcja została wznowiona.

 

                         "RADIOFRONT"  nr 4/1941 rok
              miesięcznik radzieckich radioamatorów.
  Pierwsza wiadomość o nowych zakładach radiowych
  uruchomionych w Mińsku z okazji XXIII rocznicy
  Wielkiej  Socjalistycznej Rewolucji  Październikowej.
  Konstruktor - inż. Szulkin.

 

      Trzy typy odbiorników wyprodukowane w latach 1940 - 41 w Mińsku na Białorusi: ПИОНЕР - КИМ - МАРШАЛ.

 


Skala odbiornika "PIONIER" montowanego w Mińsku, w okresie okupacji niemieckiej.
 

Po wyzwoleniu, w 1946 r. powtórnie uruchomiono "Zakład Radiowy im. W. Mołotowa" i rozpoczęto produkcję aparatów radiowych pod nazwą "Mińsk", łudząco zresztą podobnych do Elektrit-a/; pomagało w tym niewielu już pozostałych dawnych pracowników zakładów wileńskich.
W czasie wojny wielu pracowników zginęło. Część uległa rozproszeniu po całym niemal świecie /USA, Izrael, Związek Radziecki/. Jedna grupa "elektritowców" pracowała w PFOR/DZWUR/Diora Dzierżoniów.
Druga współtworzyła we Wrocławiu spółdzielnię "Radiotechnika".